Deze website gebruikt analytische cookies om inzicht te krijgen in de populariteit van de aangeboden artikelen (webstatistieken). Persoonlijke gegevens van bezoekers worden niet vastgelegd.

Meerkosten verbetering biodiversiteit melkvee- en akkerbouwbedrijven in kaart gebracht

Veel melkveehouders en akkerbouwers willen bijdragen aan het verbeteren van de biodiversiteit. Onzekerheid over de kosten en het terugverdienen daarvan, kan ondernemers echter belemmeren om tot actie over te gaan. In het rapport 'Meerkosten biodiversiteitsmaatregelen voor melkvee- en akkerbouwbedrijven' geven onderzoekers van Wageningen Economic Research een indicatie van de meerkosten voor een meer biodiverse bedrijfsvoering. Het rapport is hier te vinden.

Optimalisatie van de inzameling van recyclebaar huishoudelijk afval

Jens van Engeland promoveerde in oktober 2019 aan de KU Leuven op het proefschrift 'Optimization approaches for recyclable municipal solid waste collection'. Hij past daarin optimalisatiemodellen toe op concrete vraagstukken, waarbij naast de kosten ook milieueffecten in de doelfunctie worden opgenomen. Het proefschrift is hier te vinden.


SDE++: verbreding van de subsidies voor broeikasgasreductie in Nederland

In 2020 wordt de SDE+ (Stimulering Duurzame Energieproductie) verbreed tot SDE++ (Stimuleringsregeling Duurzame Energietransitie). De doelstelling van de SDE++ is het kosteneffectief realiseren van zoveel mogelijk broeikasgasemissiereductie. De SDE++ gaat de uitrol van duurzame energie en CO2-reducerende technieken stimuleren door de onrendabele top van deze technieken te vergoeden door middel van een exploitatiesubsidie. Over de methodiek en vormgeving van de SDE++ zijn diverse publicaties verschenen. Veel daarvan zijn te vinden op https://www.pbl.nl/sde/publicaties. Trinomics heeft een review van de SDE++-methodiek uitgevoerd; zie http://trinomics.eu/wp-content/uploads/2020/02/Review-SDE-Methodiek.pdf.


 

Strategieën voor circulaire businessmodellen

PwC heeft onlangs een rapport uitgebracht getiteld 'The road to circularity'. Daarin worden tien strategieën gepresenteerd die bedrijven kunnen hanteren bij het 'circulair' maken van hun businessmodel. De strategieën zijn gebaseerd op drie uitgangspunten: voorrang geven aan hernieuwbare grondstoffen, maximaliseren van productgebruik, en terugwinnen van bijproducten en afval. De studie bevat ook voorbeelden van bedrijven die al met deze strategieën aan de slag zijn gegaan. Zie ook de blog van PwC-hoofdeconoom Jan Willem Velthuijsen.


Risico's en kansen bij het 'decarboniseren' van de Rotterdamse industriecluster

Een recent artikel in het tijdschrift Environmental Innovation and Societal Transitions is gewijd aan vier scenario's voor de ontwikkeling van de Rotterdamse industriecluster tot 2050. De schrijvers (onderzoekers van het Wuppertal Institut) laten zien dat de cluster tegen 2050 vrijwel helemaal 'koolstofvrij' gemaakt kan worden, mogelijk zelfs zonder dat daarbij CCS (koolstofafvang en -opslag) nodig is. Aan alle scenario's zijn technologische en bedrijfsrisico's verbonden, maar deze kunnen met gepaste overheidsacties aanzienlijk worden beperkt. Zie ook een artikel hierover in het tijdschrift Milieu van juni 2019 (alleen voor leden van de VVM).


Natuurinclusieve landbouw in beeld

Natuurinclusieve landbouw is een vorm van kringlooplandbouw die de biodiversiteit op en rondom het bedrijf benut en beschermt. Het produceert voedsel met zo kort mogelijke kringlopen en binnen de grenzen van natuur, milieu en leefomgeving. In opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft Wageningen University & Research (WUR) mogelijke toekomstbeelden van natuurinclusieve landbouw ontwikkeld, bedoeld als inspiratie voor de dialoog hierover met stakeholders. De beelden schetsen niet hoe de toekomst er uit moet zien, maar hoe deze eruit kan zien. De beelden zijn bedoeld als discussiemateriaal om samen met betrokkenen in regio’s en in gebiedsprocessen een natuurinclusieve toekomst te verkennen. Om keuzes en dilemma’s in een gebied zichtbaar en bespreekbaar te maken.

Landbouw die de natuur als partner beschouwt kan een belangrijke bijdrage leveren aan het herstel van biodiversiteit en draagt bij aan de klimaatopgave. Dit type landbouw is ook weerbaarder voor klimaatverandering. Dit is hard nodig, zoals recentelijk geschetst door het IPBES 2019, FAO 2019 en verwoord in de LNV visie ‘Waardevol en verbonden’.

De toekomstbeelden laten zien hoe gebieden met natuurinclusieve landbouw er uit kunnen gaan zien. Zij illustreren hoe duurzame voedselproductie samen gaat met herstel van biodiversiteit, op welke manieren de natuur door de landbouw benut kan worden en op welke manier de landbouw de biodiversiteit kan vergroten.

Klik hier om naar de website met de toekomstbeelden te gaan. 


Brede welvaart en regionale ontwikkelingen

Regio’s spelen een cruciale rol in het perspectief op brede welvaart; alles wat mensen van waarde vinden. Of mensen een baan kunnen vinden, een goede school voor hun kinderen of adequate gezondheidszorg hangt af van waar ze wonen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft een 'position paper' gepubliceerd met als doel om een theoretische en conceptuele beschrijving van brede welvaart te geven en dit begrip in een regionaal perspectief te plaatsen. Veel van de verbanden zijn daarin complex, de geografie kent vele schalen en regio’s zijn geen geïsoleerde territoriale eenheden. Er kunnen bijvoorbeeld ‘waterbedeffecten’ optreden (verschuiving van problemen naar een andere regio), het inkomen kan in andere regio’s kan worden verdiend dan waar men woont, men kan gebruik maken van voorzieningen in verschillende regio’s, en dat de baten van regionale investeringen kunnen in andere regio’s neerslaan dan de kosten. Met het hanteren van een breed welvaartsperspectief vanuit een geografisch perspectief wordt ook duidelijker of bepaalde kansen en problemen ‘stapelen’ in bepaalde regio’s.

Klik hier om het position paper Brede Welvaart en Regionale Ontwikkelingen te downloaden.

Publieke belangen en landbouwbeleid

Ook in de jaren ’20 komt er weer een flinke som geld uit Brussel voor de Nederlandse landbouw, al wordt het budget wel kleiner. Nederland zal keuzes moeten maken voor de verdeling daarvan. Ondersteuning van boereninkomens en behartiging van publieke belangen liggen niet altijd in elkaars verlengde. Het PBL-rapport 'Publieke belangen en de herziening van het GLB in Nederland' geeft handvatten voor het maken van keuzes op het gebied van milieu en natuur, gebaseerd op economische inzichten. Het rapport is op 9 december door minister Schouten naar de Tweede Kamer gestuurd.


Vooruitzichten voor de Nederlandse waterstofmarkt

Onderzoekers van het Groningse Centre for Energy Economics Research (CEER) hebben de perspectieven voor verschillende vormen van waterstofproductie, -transport en -opslag in Nederland verkend. Ook hebben ze scenario's ontwikkeld, gebaseerd op de twee belangrijkste economische stimulansen voor waterstof: de krapte op de internationale energiemarkten en de stringentie van het (inter)nationale klimaatbeleid. Voor de scenario's waarin vraag naar en aanbod van waterstof sterk kunnen groeien hebben ze ook de ontwerpkenmerken van een goed functionerende waterstofmarkt geanalyseerd. De resultaten staan in een policy paper van het CEER. Op basis van het onderzoek is ook een recent ESB-artikel verschenen, getiteld 'Groene waterstof laat zich lastig rendabel maken'.


'Hybride' EU-ETS leidt tot sub-optimale uitkomsten

In een artikel in de Review of Law & Economics betogen Edwin Woerdman en Andries Nentjes (die begin dit jaar overleed; zie In Memoriam) dat het emissiehandelssysteem van de Europese Unie (EU-ETS) zich heeft ontwikkeld tot een hybride vorm van twee ontwerpvarianten: 'allowance trading (cap-and-trade)' en 'credit trading (performance standard rate trading)'. Daarbij is ook nog een element van industriesteun toegevoegd om 'koolstoflekkage' te minimaliseren. Dit leidt volgens de auteurs tot inefficiënt hoge niveaus van investeringen in productiecapaciteit en van productie in industrieën die aan internationale concurrentie zijn blootgesteld.

Innovatie maakt energietransitie rendabel

Doelgerichte innovatie en goede coördinatie kunnen de kosten van de energietransitie flink verminderen. Bovendien leidt door die kostendaling de energietransitie tot aanzienlijke baten voor de economie en voor de maatschappij. De paper '‘Energie wordt goedkoper - innovatie maakt de energietransitie rendabel’ ECN/TNO, brengt de laatste inzichten en projecties samen op basis van marktverkenningen en technologievoorspellingen. Hieruit komt een optimistischer beeld naar voren dan vaak gedacht. Zo kan er door internationale samenwerking rond de Noordzee 100 miljard euro bespaard worden, en worden bijkomende baten voor bijvoorbeeld de luchtkwaliteit vaak vergeten. De paper, geschreven door André Faaij en Ruud van den Brink, is te vinden op: https://www.tno.nl/nl/over-tno/nieuws/2019/4/energie-wordt-goedkoper/.


Milieuduurzaam Nationaal Inkomen

Roefie Hueting en Bart de Boer schreven het recent verschenen boek 'National Accounts and environmentally Sustainable National Income'. Daarin ontwikkelen zij het begrippenkader van het 'milieuduurzaam Nationaal Inkomen' (mDNI). Het mDNI is het maximaal bereikbare productieniveau, gegeven de technologie van het berekeningsjaar, waarbij de vitale gebruiksmogelijkheden (milieufuncties) van de niet door de mens gemaakte fysieke omgeving beschikbaar blijven voor toekomstige generaties. Om milieuduurzaamheid te kunnen beoordelen moeten volgens de auteurs zowel NI als mDNI tegelijkertijd, naast elkaar, worden bekeken. Het boek bevat ook berekeningen van het mDNI voor Nederland voor 1990-2015.


Alternatieven voor het BBP

In het boek 'Replacing GDP by 2030' vraagt Rutger Hoekstra (net als Hueting en De Boer voormalig CBS-medewerker) zich af hoe het komt dat het Bruto Binnenlands Product (BBP) ondanks zijn onvolkomenheden nog altijd de dominante welvaartsindicator is. Volgens hem zijn de voorgestelde alternatieve indicatoren te heterogeen en versnipperd, terwijl er voor de het BBP wereldwijd een uniforme terminologie en berekeningsstandaarden bestaan. Hij pleit daarom voor een multidisciplinaire 'Wellbeing and Sustainability Science' met een gemeenschappelijke taal, het 'System of Global and National Accounts'.


Kosten-batenanalyses voor het beheersen van overstromingsrisico's

Op 19 juni is Jarl Kind aan de Vrije Universiteit Amsterdam gepromoveerd op het proefschrift 'Drowning by Numbers - Social Welfare, Cost-Benefit Analysis and Flood Risk Management'. Daarin onderzoekt hij hoe een op sociale welvaart gebaseerde kosten-batenanalyse (KBA) voor overstromingsrisicobeheer beslissingen kan ondersteunen in een context van onzekerheid. Hij concludeert dat KBA's, als ze op een juiste manier worden uitgevoerd volgens de principes van de welvaartstheorie, een zeer waardevol hulpmiddel kunnen zijn om autoriteiten te ondersteunen bij het nemen van  beslissingen over investeringen in overstromingsrisicobeheer. Maar hij merkt ook op dat KBA's niet waardeoordeelvrij zijn en daardoor geen volledig objectieve beleidsaanbevelingen voor overstromingsrisicobeheer kunnen geven. Er zijn KBA-richtlijnen nodig die advies geven over hoe concepten zoals risicoafkeer, sociale kwetsbaarheid, rechtvaardigheid en toekomstonzekerheid geïntegreerd kunnen worden in KBAs. En wanneer subjectieve keuzes gemaakt moeten worden in KBA's, dan moeten deze op een consistente manier worden gemaakt in de gehele projectportfolio van het land of de donor. Een deel van deze subjectieve keuzes komt voort uit ethische, morele of politieke overtuigingen. Dit betreft onder meer de definitie van sociale welvaart en de mate waarin de huidige inkomensverdeling in een land als ‘eerlijk’ wordt beschouwd.


CO2-neutraal ondernemen

Het verlagen van de energiekosten, voldoen aan wet- en regelgeving én bijdragen aan het tegengaan van verdere klimaatverandering zijn belangrijke redenen voor organisaties om te starten met CO2-neutraal ondernemen. Het boek 'CO2-neutraal ondernemen - Zo doe je dat!' van Rob van der Rijt wil praktisch en met veel voorbeelden helpen om de eigen bedrijfsvoering te verduurzamen.

 

Ga direct naar alle artikelen over:

nME icon overheid groot 3d4

Overheid

nME icon bedrijfsleven2 groot

Bedrijfsleven

nME icon onderzoek groot

Onderzoek

nME icon opinie2 groot

Opinie en debat