Deze website gebruikt analytische cookies om inzicht te krijgen in de populariteit van de aangeboden artikelen (webstatistieken). Persoonlijke gegevens van bezoekers worden niet vastgelegd.

Innovatie maakt energietransitie rendabel

Doelgerichte innovatie en goede coördinatie kunnen de kosten van de energietransitie flink verminderen. Bovendien leidt door die kostendaling de energietransitie tot aanzienlijke baten voor de economie en voor de maatschappij. De paper '‘Energie wordt goedkoper - innovatie maakt de energietransitie rendabel’ ECN/TNO, brengt de laatste inzichten en projecties samen op basis van marktverkenningen en technologievoorspellingen. Hieruit komt een optimistischer beeld naar voren dan vaak gedacht. Zo kan er door internationale samenwerking rond de Noordzee 100 miljard euro bespaard worden, en worden bijkomende baten voor bijvoorbeeld de luchtkwaliteit vaak vergeten. De paper, geschreven door André Faaij en Ruud van den Brink, is te vinden op: https://www.tno.nl/nl/over-tno/nieuws/2019/4/energie-wordt-goedkoper/.


Milieuduurzaam Nationaal Inkomen

Roefie Hueting en Bart de Boer schreven het recent verschenen boek 'National Accounts and environmentally Sustainable National Income'. Daarin ontwikkelen zij het begrippenkader van het 'milieuduurzaam Nationaal Inkomen' (mDNI). Het mDNI is het maximaal bereikbare productieniveau, gegeven de technologie van het berekeningsjaar, waarbij de vitale gebruiksmogelijkheden (milieufuncties) van de niet door de mens gemaakte fysieke omgeving beschikbaar blijven voor toekomstige generaties. Om milieuduurzaamheid te kunnen beoordelen moeten volgens de auteurs zowel NI als mDNI tegelijkertijd, naast elkaar, worden bekeken. Het boek bevat ook berekeningen van het mDNI voor Nederland voor 1990-2015.


Alternatieven voor het BBP

In het boek 'Replacing GDP by 2030' vraagt Rutger Hoekstra (net als Hueting en De Boer voormalig CBS-medewerker) zich af hoe het komt dat het Bruto Binnenlands Product (BBP) ondanks zijn onvolkomenheden nog altijd de dominante welvaartsindicator is. Volgens hem zijn de voorgestelde alternatieve indicatoren te heterogeen en versnipperd, terwijl er voor de het BBP wereldwijd een uniforme terminologie en berekeningsstandaarden bestaan. Hij pleit daarom voor een multidisciplinaire 'Wellbeing and Sustainability Science' met een gemeenschappelijke taal, het 'System of Global and National Accounts'.


Kosten-batenanalyses voor het beheersen van overstromingsrisico's

Op 19 juni is Jarl Kind aan de Vrije Universiteit Amsterdam gepromoveerd op het proefschrift 'Drowning by Numbers - Social Welfare, Cost-Benefit Analysis and Flood Risk Management'. Daarin onderzoekt hij hoe een op sociale welvaart gebaseerde kosten-batenanalyse (KBA) voor overstromingsrisicobeheer beslissingen kan ondersteunen in een context van onzekerheid. Hij concludeert dat KBA's, als ze op een juiste manier worden uitgevoerd volgens de principes van de welvaartstheorie, een zeer waardevol hulpmiddel kunnen zijn om autoriteiten te ondersteunen bij het nemen van  beslissingen over investeringen in overstromingsrisicobeheer. Maar hij merkt ook op dat KBA's niet waardeoordeelvrij zijn en daardoor geen volledig objectieve beleidsaanbevelingen voor overstromingsrisicobeheer kunnen geven. Er zijn KBA-richtlijnen nodig die advies geven over hoe concepten zoals risicoafkeer, sociale kwetsbaarheid, rechtvaardigheid en toekomstonzekerheid geïntegreerd kunnen worden in KBAs. En wanneer subjectieve keuzes gemaakt moeten worden in KBA's, dan moeten deze op een consistente manier worden gemaakt in de gehele projectportfolio van het land of de donor. Een deel van deze subjectieve keuzes komt voort uit ethische, morele of politieke overtuigingen. Dit betreft onder meer de definitie van sociale welvaart en de mate waarin de huidige inkomensverdeling in een land als ‘eerlijk’ wordt beschouwd.


CO2-neutraal ondernemen

Het verlagen van de energiekosten, voldoen aan wet- en regelgeving én bijdragen aan het tegengaan van verdere klimaatverandering zijn belangrijke redenen voor organisaties om te starten met CO2-neutraal ondernemen. Het boek 'CO2-neutraal ondernemen - Zo doe je dat!' van Rob van der Rijt wil praktisch en met veel voorbeelden helpen om de eigen bedrijfsvoering te verduurzamen.

 

‘No regret’ maatregelen om mobiliteit te verduurzamen

In een recente studie van Transport & Mobility Leuven (in opdracht van de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling) is gezocht naar ‘no regret’ maatregelen om het mobiliteitssysteem te verduurzamen. Dat zijn maatregelen die de maatschappij met nagenoeg 100% zekerheid in de goede richting sturen. Daartoe is gekeken naar de factoren die de maatschappij en de economische modellen beïnvloeden. De focus lag op auto- en ritdelen, met enkele aandachtspunten wat betreft de platformeconomie. Op basis hiervan zijn een aantal handvatten voor een duurzaam mobiliteitsbeleid geformuleerd. Het rapport 'Duurzaamheid van innovatieve economische modellen met focus op mobiliteit' is hier te vinden.


De waarde van wetlands

In een recent artikel in het tijdschrift Marine and Freshwater Research, waaraan o.a. auteurs van IHE Delft bijdroegen, wordt de mondiale monetaire waarde van de ecosysteemdiensten van natuurlijke wetlands in het jaar 2011 geschat op USD 47,4 biljoen per jaar. Hierbij is gebruik gemaakt van nieuwe informatie over de oppervlaktes van verschillende klassen wetlands, en zijn beboste wetlands meegenomen. Zie http://www.publish.csiro.au/mf/MF18391.


ESB-dossier Meten van Welvaart

Op 11 april j.l. is het ESB-dossier Meten van Welvaart verschenen. In dit rijke dossier – samengesteld in opdracht van het PBL – nemen auteurs uit wetenschap, beleid, politiek het onderwerp Brede Welvaart met verschillende invalshoeken onder de loep. Hoe meet je het? Wat is de relatie met het BBP? Wat zijn de overeenkomsten en verschillen? CBS publiceert jaarlijks een Monitor Brede welvaart, de drie planbureaus (PBL, CPB en SCP) brengen periodiek een Verkenning Brede Welvaart uit. Hoe verhouden beide publicaties zich tot elkaar? Wat is wetenschappelijk gezien mogelijk? Waar hebben beleid en politiek behoefte aan? Dit soort vragen stonden centraal tijdens een PBL/ESB-discussiemiddag ‘Brede Welvaart in Beleid en Politiek’, 24 april j.l., met Sandra Phlippen (ABN-AMRO) en Kees Vendrik (Triodos) als discussieleiders. De meer dan 100 aanwezigen kregen een interessante, veelzijdige middag voorgeschoteld, waarin wetenschappers, topambtenaren en politici met elkaar in debat gingen over de ins en outs van Brede Welvaart. Een inhoudelijk verslag zal binnenkort op de websites van PBL en ESB verschijnen. Nadere informatie: Olav-Jan van Gerwen (PBL, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.).

Netwerkdag Nederlandse Emissieautoriteit 2018

Op 15 november vond in Den Haag de NEa Netwerkdag 2018 plaats. Minister Wiebes leidde de discussie in met zijn strategie ten aanzien van het Klimaatakkoord. Deze inleiding en de daaropvolgende discussie met een panel van deskundigen en belangenvertegenwoordigers en met de zaal wordt beschreven in het verslag op de website van NEa: https://www.emissieautoriteit.nl/actueel/nieuws/2018/11/20/nea-netwerkbijeenkomst-2018.


De invloed van regelgeving op de kosten van windenergie op land in Europa

Een studie van Ecofys Germany en eclareon concludeert onder andere dat de kosten van windenergie sterk verschillen als gevolg van verschillen in de regulering. Deze kosten lopen binnen de Pentalaterale Energieoverlegregio (België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk en Zwitserland) uiteen van 12 EUR/MWh in Duitsland tot 26 EUR/MWh in België. Voor Nederland bedragen deze 16 EUR/MWh. Het rapport kan gedownload worden via:
https://www.agora-energiewende.de/fileadmin2/Projekte/2017/RES-Policy/144_cross-border_RES_cooperation_WEB.pdf.


De evolutie van biobrandstofketens

Op 23 november is Jorge Moncada gepromoveerd aan de TU Delft op het proefschrift met de titel 'Exploring the evolution of biofuel supply chains: An agent-based modeling approach'. Het doel van dit onderzoek is meer inzicht te creëren in de ontwikkeling van biobrandstofketens, uitgaande van de volgende onderzoeksvraag: "Gegeven bepaalde technologische condities en beschikbare grondstoffen, welke institutionele condities zijn bevorderlijk voor de emergentie van een biobrandstoftoeleveringsketen?" Deze vraag werd behandeld met betrekking tot Duitsland en Brazilië, omdat zij belangrijke spelers in biobrandstofmarkten zijn. Het onderzoek beslaat de periode 2000-2014 voor de analyse van de productie van biodiesel in Duitsland, en de periode 2013-2030 voor de analyse van de productie van bioethanol en biovliegtuigbrandstof in Brazilië. Het proefschrift is te downloaden via: https://doi.org/10.4233/uuid:21e0dc88-1a6d-4cfd-8831-40201be6f5bd.


Maatschappelijk verantwoord inkopen

In opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) heeft CE Delft de impact van de financieel grootste inkopen van dat ministerie in kaart gebracht. De grootste impact wordt geleverd door gas en elektriciteit. Ook voedsel en bouw & onderhoud hebben een relatief hoge klimaatimpact. ICT hardware, vervoer en bedrijfskleding dragen in mindere mate bij. Per categorie worden aanbevelingen gegeven om de klimaatimpact te verlagen. Bij energie kan men bijvoorbeeld pleiten voor energiebesparende maatregelen en het gebruik van hernieuwbare energie vergroten. De klimaatimpact van catering kan worden verlaagd door vlees (met name rundvlees) en zuivel te vervangen door plantaardige producten. De quickscan is hier te vinden.

In opdracht van het UMC Utrecht heeft CE Delft ook een quickscanonderzoek uitgevoerd naar de maatschappelijke impact van alle productgroepen die het UMC Utrecht inkoopt. Met de resultaten uit dit onderzoek kan het UMC Utrecht prioriteren, zijn beleid op het gebied van maatschappelijk verantwoord inkopen aanscherpen en zo verder verduurzamen. Per productgroep zijn aanbevelingen gegeven aan de inkoopafdeling van het UMC Utrecht, met tips over hoe zij hun impact kunnen verlagen. De quickscan is hier te vinden.


 

 

 

Stresstest disruptieve energietransitie

Om de mogelijke effecten van een disruptieve energietransitie voor de Nederlandse financiële sector in kaart te brengen, heeft DNB een gerichte stresstest ontwikkeld. Deze stresstest wordt beschreven in hoofdstuk 4 van het Overzicht Financiële Stabiliteit Najaar 2018. Aan de hand van vier stressscenario’s die beleids- en technologische schokken bevatten wordt bekeken hoe financiële instellingen geraakt worden. Geconcludeerd wordt dat een disruptieve transitie tot stevige verliezen voor financiële instellingen kan leiden. Overheden kunnen onnodige kosten voorkomen door tijdig effectief klimaatbeleid te voeren, terwijl financiële instellingen de risico´s van de energietransitie in hun risicobeheer zouden moeten integreren. Meer informatie en downloads: https://www.dnb.nl/over-dnb/taken/financiele-stabiliteit/index.jsp#.


Heffingen op vliegtickets

Voor de luchtvaart geldt een uniek belastingregime dat door een lager heffingsniveau dan veel andere economische activiteiten wordt gekenmerkt. Dit lage belastingregime is gebaseerd op een aantal onderling verweven nationale, Europese, mondiale en bilaterale regels en overeenkomsten. Om vanuit de luchtvaart toch fiscale inkomsten te genereren, heeft een aantal landen de laatste decennia een belasting op vliegtickets ingevoerd. Tegen dergelijke initiatieven hebben luchtvaartmaatschappijen zich steeds verzet, vaak tot in de rechtszaal toe, maar in de meeste gevallen zijn de belastingen wettig verklaard. Deze studie van CE Delft analyseert welke typen belastingen op vliegtickets in rechtszaken overeind zijn gebleven en derhalve als model voor nieuwe belastingen zouden kunnen dienen. In de studie wordt ook geanalyseerd hoe en in welke mate deze belastingen kunnen worden aangewend om de externe kosten van de luchtvaart te internaliseren, met een focus op klimaateffecten. Publicatie in het Engels. https://www.ce.nl/publicaties/download/2649.


Heffingen op vliegtuigbrandstoffen in de EU

Dit rapport analyseert heffingen op vliegtuigbrandstoffen in de EU-lidstaten voor intra-EU vluchten. De focus ligt op de juridische aspecten maar ook worden schattingen gemaakt van potentiële opbrengsten. De juridische analyse laat zien dat het mogelijk lijkt om dit soort heffingen in te voeren, zelfs als niet-EU luchtvaartbedrijven met een wederzijdse vrijstelling van brandstofheffingen op deze routes vliegen. Er zijn meerdere manieren om de kansen dat het juridisch aanvechten door deze luchtvaartbedrijven succesvol kan zijn, te minimaliseren. De meestbelovende optie lijkt te zijn de ‘de minimis’ grens. Publicatie in het Engels, 31 pagina’s. https://www.transportenvironment.org/sites/te/files/publications/2019_02_CE_Delft_Taxing_Aviation_Fuels_EU.pdf.


Advies Rli over warmte-infrastructuur

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) heeft een advies uitgebracht met voorstellen om de omschakeling van alle gebouwen op duurzame warmte sneller en met groter draagvlak tot stand te brengen. Het advies, getiteld 'Warm aanbevolen', is hier te downloaden.


Duurzaam sparen en beleggen in België

Zowel het aanbod als het volume aan duurzame beleggingen in België neemt fors toe. Dat blijkt uit het MIRA-rapport 'Duurzaam sparen en beleggen in België, Actualisatie tot 2017 en nieuwe trends en inzichten'. Enerzijds staat het rapport stil bij de evolutie van duurzaam sparen en beleggen, anderzijds geeft de studie trends en inzichten weer voor wie duurzaam wil investeren.


Keuze-experimenten voor milieubeleid in ontwikkelingslanden

Op 30 oktober 2018 promoveerde Solomon Tarfasa Faro aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift 'Using discrete choice experiments to inform environmental policy in a developing country context: Case studies from Ethiopia'. Daarin onderzoekt hij de bruikbaarheid van keuze-experimenten als bron van informatie voor milieubeleid en -besluitvorming in de context van een ontwikkelingsland. De casestudies, uitgevoerd in Ethipië, betreffen onder meer stedelijke watervoorziening, afvalinzameling en de markt voor biologische bonen.

 

 

 

Het economisch belang van mobiliteit

Hoe is dat te meten in termen van belang voor Nederlandse ondernemingen en consumenten? De ondergrens van economisch belang is wel te becijferen, maar de bovengrens lastig tot onmogelijk. Dit concludeert het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) in de notitie ‘Economisch belang van mobiliteit’. Met daarin een overzicht van de aanwezige kennis en aanbevelingen. Te downloaden via www.kimnet.nl/publicaties/notities/2018/08/09/het-economisch-belang-van-mobiliteit.


Effecten en kosten(effectiviteit) van luchtkwaliteitsmaatregelen

De afgelopen tien tot vijftien jaar heeft de Nederlandse overheid zich ingespannen om de lucht­kwaliteit in ons land te verbeteren, in aanvulling op door Europa ingezet beleid. De Algemene Rekenkamer heeft aan CE Delft gevraagd om van acht nationale maatregelen voor het wegverkeer die tussen 2006 en 2015 van kracht zijn geweest de (kosten)effectiviteit in beeld te brengen. https://www.ce.nl/publicaties/2109/effecten-en-kosteneffectiviteit-van-luchtkwaliteitsmaatregelen.


CO₂-effect van 'Anders Reizen'

Onder de vlag van ‘Anders Reizen', hebben 40 grote bedrijven met samen ca. 290.000 werknemers, ervaring opgedaan met verschillende maatregelen om de CO2-uitstoot van hun mobiliteit te reduceren. Op basis hiervan hebben ze verschillende best practices geïdentificeerd. Deze bedrijven hebben zich tot doel gesteld om de uitstoot van hun personenmobiliteit (inclusief luchtvaart) in 2030 met 50% te reduceren, ten opzichte van 2016. https://ce.nl/publicaties/2120/co-effect-van-anders-reizen.


Toelichting energiebelasting in koopkrachtramingen CPB

Het CPB is door GroenLinks verzocht om meer toelichting te geven bij het meenemen van energiebelastingen in de koopkrachtberekeningen naar aanleiding van een artikel in het Algemeen Dagblad op 2 oktober 2018. In een korte notitie geeft het CPB een toelichting hoe de energiebelasting meeloopt in de koopkrachtramingen van het CPB en waarom op deze manier, en wat de inkomenseffecten zijn van het energiebeleid in 2019.


Monetaire waardering van de ecosysteemdiensten van droge gebieden

Onderzoekers van o.a. de universiteiten van Leiden en Wageningen hebben een meta-analyse uitgevoerd van monetaire waarderingsstudies voor de ecosysteemdiensten van droge gebieden ('drylands'). Methodologische factoren blijken de verschillen in uitkomsten beter te verklaren dan de lokale sociaaleconomische en milieuomstandigheden. De auteurs pleiten daarom voor een verbetering van de monetaire waarderingsmethoden. Het artikel in het tijdschrift Ecosystem Services is hier te vinden.


Biodiversiteitsmisdrijven in eigen land: in Vlaamse savannes en Waalse regenwouden

Biodiversiteitsmisdrijven krijgen sinds enkele jaren erg veel aandacht op internationaal niveau. Dit boek, met Carole M. Billiet als editor, behandelt in primeur de sanctionering van biodiversiteitscriminaliteit in België, meer bepaald voor het Vlaamse en het Waalse gewest. De strafrechtelijke en bestuursrechtelijke afhandeling komen er aan bod, met oog voor zowel punitieve als remediërende sanctionering. Hierbij staan de concrete sanctioneringspraktijken centraal. De benadering van dit boek is interdisciplinair met aandacht voor de feiten op het terrein, een criminologische analyse, een toelichting van de ecologische draagwijdte en een aparte bijdrage met de maatschappelijke kost en monetaire waardering van biodiversiteitsmisdrijven.


Effecten van een minimum-CO2-prijs

Frontier Economics heeft op verzoek van minister Wiebes onderzocht wat de effecten zijn van een nationale minimumprijs voor CO2-emissies en van een verbod op het gebruik van kolen voor de elektriciteitsproductie. Verwacht wordt dat deze maatregelen leiden tot een aanzienlijke binnenlandse emissiereductie (26 Mton in 2030), maar dat deze grotendeels teniet wordt gedaan door een stijging van de elektriciteitsinvoer uit koolstofintensieve landen. Per saldo zou de emissiereductie in de EU in 2030 slechts 4 Mton bedragen. De elektriciteitsprijs zou stijgen met 3 euro per MWh in 2030. Het onderzoeksrapport is hier te vinden.


Koolstofimportheffingen als nieuw wapen in handelsoorlog met USA

In een artikel in het tijdschrift Nature pleiten Harro van Asselt en anderen voor ‘border carbon adjustments’ als alternatief voor ‘gewone’ importheffingen in antwoord op het protectionisme van Trump.

 

Ga direct naar alle artikelen over:

nME icon overheid groot 3d4

Overheid

nME icon bedrijfsleven2 groot

Bedrijfsleven

nME icon onderzoek groot

Onderzoek

nME icon opinie2 groot

Opinie en debat