Deze website gebruikt analytische cookies om inzicht te krijgen in de populariteit van de aangeboden artikelen (webstatistieken). Persoonlijke gegevens van bezoekers worden niet vastgelegd.

Introductie

De Nieuwsbrief Milieu & Economie is een laagdrempelig, informerend, attenderend, Nederlandstalig platform voor actueel milieueconomisch onderzoek en milieueconomische ontwikkelingen in het beleid – publiek en privaat. Ook bijdragen over belangrijke beleidsadviezen worden opgenomen.

De Nieuwsbrief bestaat sinds 1986. Tegenwoordig verschijnen de artikelen op deze website. Vijf maal per jaar wordt de Nieuwsbrief per e-mail verstuurd naar degenen die zich daarvoor aangemeld hebben. Momenteel bevat het abonneebestand ruim 500 e-mailadressen. De lezers van de Nieuwsbrief zijn werkzaam bij overheid, bedrijfsleven, onderzoeksinstellingen en maatschappelijke organisaties. Het gaat zowel om economen als om niet-economen met milieueconomische belangstelling. Wilt u de Nieuwsbrief ook ontvangen? Meld u dan aan via het menu in de rechterkolom!

Er wordt op dit moment veel gesproken over het afbouwen van fossiele subsidies. Het afgelopen jaar werd zichtbaar dat hiervoor een breed maatschappelijk draagvlak is ontstaan, met oproepen vanuit economen, ambtenaren en bedrijven. De urgentie om fossiele subsidies af te schaffen is daar. Dit rapport van SOMO/Oil Change International/Milieudefensie geeft een zo volledig mogelijk overzicht van de Nederlandse fossiele subsidies én kwantificeert deze.

De Nederlandse fossiele subsidies bedragen €37,5 miljard per jaar

Wat verstaan we onder het begrip fossiele subsidie? Dit rapport gebruikt de definitie van de Wereldhandelsorganisatie (WHO) van een subsidie en de daarop gebaseerde methodologie om fossiele subsidies te kwantificeren. Deze methodologie is ontwikkeld door het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP). De Nederlandse overheid hanteert dezelfde definitie en methodologie. Op basis hiervan zijn 31 regelingen geïdentificeerd, waar de Nederlandse overheid fossiele brandstoffen een voordeel verschaft. Over de laatste drie jaren, 2020-2022, bedroegen de misgelopen staatsinkomsten via deze regelingen jaarlijks gemiddeld €37,5 miljard.

Door fossiele subsidies af te bouwen daalt de CO2-uitstoot met 13,1% tot 19,8% tegen 2030

Bouw fossiele subsidies af en de CO2-uitstoot gaat omlaag: met hoeveel is berekend via het model van het International Institute for Sustainable Development (IISD). Bij de invoer voor het model, is ervan uitgegaan dat 25% van de ontstane extra inkomsten door de afbouw ingezet kan worden voor versnelling van de verduurzaming; 25% kan worden besteed voor Nederlands sociaal beleid; en 25% voor internationale klimaatrechtvaardigheid. Niet het gehele bedrag aan misgelopen staatsinkomsten zal kunnen worden ingezet. Dit komt doordat bedrijven onder invloed van het afschaffen van de subsidies hun fossiele verbruik
zullen gaan vervangen of verminderen. Met een volledige afbouw in 2025 kan volgens het model een CO2-reductie van 19,8% gerealiseerd worden. Is de afbouw van fossiele subsidies pas in 2030 voltooid, dan wordt een CO2-reductie van 13,1% behaald. Beide getallen gelden ten opzichte van de situatie in 2030 zonder afbouw.

SOMO, Oil Change International en Milieudefensie bevelen aan dat de Nederlandse overheid nog in 2023 een nationaal afbouwplan maakt voor snelle afbouw van fossiele subsidies. Er zijn eenaantal criteria waaraan dit afbouwplan dient te voldoen:

  • Het afbouwplan moet rechtvaardig zijn. Als de verdeling van de klimaatkosten niet als rechtvaardig wordt ervaren, komt het draagvlak voor het klimaatbeleid onder druk te staan. Oormerk een deel van de inkomsten voor 1) versnelling van de Nederlandse verduurzaming in energie-efficiëntie en hernieuwbare energie, 2) Nederlands sociaal beleid om de gevolgen voor kwetsbare groepen op te vangen, en 3) internationale klimaatrechtvaardigheid door een verhoging van de Nederlandse klimaatfinanciering voor landen in het mondiale Zuiden.
  • Neem het voortouw met nationale maatregelen. Nederland beloofde in 2016 al om per 2025 de fossiele subsidies beëindigd te hebben. Te vaak stelt de overheid echter dat een regeling niet af te schaffen is, omdat dit EU-breed zou moeten, er andere internationale afspraken zijn, of de concurrentiepositie van de industrie in het geding is. In de praktijk is nationaal wel veel mogelijk. Denk aan de verbreding van de vliegbelasting om de in Europa vastgelegde accijnsvrijstelling op kerosine tegen te gaan. Dit versterkt ook de lobbypositie in de EU, om fossiele subsidies ook daar te beëindigen.
  • Voorkom nieuwe fossiele subsidies. Terwijl de oude worden afgebouwd, dient Nederland ervoor te waken geen nieuwe fossiele subsidies te creëren, zoals voor waterstof uit fossiele brandstoffen.

Er ligt een belangrijke kans voor de Nederlandse overheid. Met het afbouwen van fossiele subsidies snijdt het mes aan twee kanten: het verlagen van CO2-emissies én tegelijkertijd staatsinkomsten verhogen om in te zetten voor verduurzaming en sociaal en rechtvaardig klimaatbeleid. 


Klik hier om het rapport 'Rechtvaardig afbouwen van fossiele subsidies'  te downloaden, met daarin opgenomen een gedetailleerde bijlage met de doorgerekende maatregelen. 

Aanmelden nieuwsbrief



Ontvang HTML?

Joomla Extensions powered by Joobi

Redactieadres

J.F. (Jan) Brusselaers
Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM)
Vrije Universiteit
De Boelelaan 1087
1081 HV Amsterdam

 




 

Wie zijn er op bezoek?

We hebben 27 gasten en geen leden online

Ga direct naar alle artikelen over:

nME icon overheid groot 3d4

Overheid

nME icon bedrijfsleven2 groot

Bedrijfsleven

nME icon onderzoek groot

Onderzoek

nME icon opinie2 groot

Opinie en debat